سلامت کودک چه طور به یک تخصص تبدیل شد؟
رژیم آسان: محمد قریب را باید معمار طب خردسالان در ایران دانست. او نه تنها یک پزشک، بلکه یک نهادساز بود؛ کسی که با تأکید بر آموزش و تخصص، سلامت خردسالان را به اولویت نظام پزشکی تبدیل کرد. امروز، سلامت هر کودک تا حدی نتیجه مسیری است که او شروع کرد.
الهه جعفرزاده: سلامت کودک، امروز یکی از مهم ترین فاکتورهای توسعه هر جامعه است. اما این جایگاه، نتیجه دهه ها تلاش و تغییر در نگاه پزشکی است. در ایران، یکی از چهره های کلیدی این تحول، «محمد قریب» است؛ پزشکی که طب کودکان را از یک حوزه فرعی، به یک تخصص مستقل و تاثیر گذار تبدیل کرد.
وضعیت کودکان در سیستم سلامت سنتی
ر اوایل قرن چهاردهم شمسی، سیستم سلامت ایران هنوز درحال ایجاد بود. کودکان، بااینکه لطمه پذیرترین گروه جامعه بودند، اما درمان آنها تفاوت چندانی با بزرگسالان نداشت.
بیماری های عفونی مانند سرخک، دیفتری و اسهال، از علل اصلی مرگ کودکان بودند. نبود واکسیناسیون گسترده، کمبود پزشک متخصص، و ضعف در آموزش بهداشت، این وضعیت را تشدید می کرد.
تحصیل در اروپا؛ ورود به پزشکی نوین
حمد قریب بعد از تحصیل در فرانسه، با دانش روز پزشکی و رویکرد تخصصی به ایران بازگشت. وی در زمانی به کشور بازگشت که پزشکی مدرن درحال نهادینه شدن بود، اما هنوز خلأهای جدی داشت.
او این خلأ را به خوبی تشخیص داد: کودکان احتیاج به پزشکی متفاوت دارند؛ هم از نظر فیزیولوژی، هم از نظر درمان.
پایه گذاری یک تخصص
ریب به عنوان نخستین استاد طب کودکان در دانشگاه تهران، آموزش سیستماتیک این رشته را شروع کرد. او نه تنها به تدریس پرداخت، بلکه ساختار آموزشی این حوزه را نیز طراحی کرد.
از مهم ترین اقدامات او: تدوین منابع آموزشی فارسی، ایجاد بخش های تخصصی در بیمارستان ها و تربیت پزشکان متخصص کودکان بود. این اقدامات سبب شد طب کودکان به عنوان یک رشته مستقل شناخته شود.
مرکز طبی کودکان؛ از ایده تا اجرا
کی از مهم ترین پروژه های قریب، مشارکت در تأسیس «مرکز طبی کودکان» در تهران بود. این مرکز، یکی از نخستین بیمارستان های تخصصی کودکان در ایران به حساب می آید.
این مرکز خدمات تخصصی ارایه می داد و به پایگاه آموزش تبدیل شد؛ که نقش برجسته ی در کاهش مرگ ومیر کودکان داشت.
نقش این مرکز در سلامت عمومی، ارایه خدمات تخصصی به کودکان، آموزش عملی دانشجویان و ایجاد معیارهای جدید درمان است.
این مرکز طبی کم کم به یکی از مهم ترین پایگاه های درمان و آموزش در حوزه کودکان تبدیل شد.
تغییر نگاه به سلامت کودک
عالیت های قریب موجب تغییر یک نگرش اساسی شد: کودک، یک «بزرگسال کوچک» نیست، بلکه نیازهای خاص خویش را دارد.
یکی از خصوصیت های مهم قریب، توجه به پیشگیری بود. او معتقد بود که سلامت کودک فقط به درمان بیماری محدود نمی گردد، بلکه باید شامل: تغذیه مناسب، واکسیناسیون، آموزش خانواده ها و پایش رشد باشد.
این نگاه، با نگاههای مدرن سلامت عمومی همسو بود و سبب شد طب کودکان در ایران از یک حوزه درمانی صرف، به یک حوزه جامع سلامت تبدیل گردد.
اثرگذاری در سطح ملی/ تألیف و تولید دانش بومی
ریب طی دهه ها فعالیت، نسل های گوناگونی از پزشکان را تربیت کرد. این پزشکان در تمام کشور پراکنده شدند و به بهبود سلامت کودکان کمک کردند. به این ترتیب، اثر او از یک فرد فراتر رفت و به یک شبکه گسترده از خدمات سلامت تبدیل شد.
قریب یکی از نخستین پزشکانی بود که به اهمیت تولید دانش به زبان فارسی توجه کرد. او کتاب هایی در حوزه بیماریهای کودکان نوشت که سال ها به عنوان منابع اصلی آموزش پزشکی استفاده می شدند. این اقدام اهمیت زیادی داشت، برای اینکه دسترسی دانشجویان به منابع را آسان تر می کرد، آموزش را بومی سازی می کرد و وابستگی به منابع خارجی را کاهش می داد.
محمد قریب را باید معمار طب کودکان در ایران دانست. او نه تنها یک پزشک، بلکه یک نهادساز بود؛ کسی که با محوریت آموزش و تخصص، سلامت کودکان را به اولویت نظام پزشکی تبدیل کرد. امروز، سلامت هر کودک تا حدی نتیجه مسیری است که او شروع کرد.
شاید مهم ترین میراث قریب، شاگردان او باشند. او طی چند دهه تدریس، صدها پزشک را تربیت کرد که بعدها هرکدام در نقاط مختلف کشور به ارایه خدمات پرداختند. این شبکه از پزشکان، سبب شد خدمات تخصصی کودکان از تهران به شهر های دیگر گسترش یابد. به این ترتیب، اثر او به شکل تصاعدی در کل کشور منتشر گردید.
این مطلب را می پسندید؟
(0)
(0)
تازه ترین مطالب مرتبط
نظرات بینندگان در مورد این مطلب